Deformiteti šake

Postoji širok dijapazon deformiteta šake koji se najpreciznije mogu grupisati u urođene (kongenitalne) ili stečene. Urođeni deformiteti su, kao što samo ime približava značenje, prisutni od rođenja – najčešće se radi o polidaktiliji (prekobrojni prsti), sindaktiliji (urođeno neodvajanje prstiju koji čine jednu celinu), brahidaktiliji (smanjena dužina prstiju u odnosu na ostale kosti čoveka), kamptodaktiliji (savijenost, kontraktura prsta), gigantizam prstiju, nedostatak određenog prsta... Operator nakon pregleda i dijagnostike, zajedno sa pacijentom, pravi plan lečenja. Operativni pristup je dominantan terapijski modalitet u slučaju da postoji funkcionalni deficit šake. Polidaktilija se leči uklanjanjem prekobrojnog prsta; sindaktilija razdvajanjem spojenih prstiju, gigantizam redukcijom mekog ili koštanog tkiva...Oporavak je obično blagotvorniji u odnosu na povrede šake i planira se u odnosu na tip kongenitalne anomalije.

Stečeni deformiteti podrazumevaju stanja nakon povreda ili neadekvatnog hirurškog lečenja. Lečenje je već opisano pod okriljem starih povreda šake: nerava, tetiva, ligamenata i kostiju. Kontrakutre (nemogućnost pokretanja) prstiju se javljaju nakon traume kostiju i ligamenata, kao i posle neadekvatnog oporavka nakon hirurškog lečenja. Koriguju se presecanjem vezivnih adhezija bilo da su poreklom od ligamentarnog aparata ili fiksiranih tetiva. “Boutonniere”, “swan neck” i “mallet finger” deformiteti nastaju nakon narušavanja simbioze između kostiju, zglobova i ligamenata – rekonstrukcija navedenih tkiva u regionalnoj blokadi nerava ruke dovodi do korekcije anatomske pozicije prsta, a posledično i poboljšavanje funkcije. Kao posebni entitet može se navesti Dupuytren-ova kontraktura šake. Urođeni (genetski) i stečeni faktori determinišu nastajanje ove bolesti koje karakteriše savijanje dominantno malog i domalog prsta – obično obe šake. Lečenje je isključivo operativno, resekcijom fibrozno izmenjene dlanske fascije u regionalnoj blok anesteziji, čime se u najvećoj meri koriguje deformitet – kontraktura prstiju. Takođe, neretki deformitet šake je “škljocajući” prst (“trigger” finger) – stenozirajući tenosinovitis sa simptomima u vidu otežanog ispravljanja jednog ili više prstiju praćeno bolom i karakterističnim fenomenom okidača – najpre otežanim a potom naglim ispravljanjem prsta. Obično problem pri pokretima nastaje zadebljanjem tetive koja se otežano kreće u svom kanalu u regiji dlana. Krajnje rešenje je gotovo u svim slučajevima operativno lečenje – presecanjem tetivnog kanala (takozvanog pulley-a) čime se omogućava nesmetano klizanje tetive. Pacijentu je dozvoljeno da normalno koristi šaku nakon uklanjanja konaca i tretmani fizikalne medicine obično nisu neophodni.